روایت فرحنار فروتن از خشونت کلامی در فضای مجازی
بیشترین فحش و هتاکی از سوی بخشی از جوانان تاجیک
فرحناز فروتن، خبرنگار و فعال رسانهای اهل افغانستان، در تازهترین نوشتهاش در فیسبوک، از موجی از فحشها و هتاکیها سخن گفته که به گفته او، از سوی بخشی از کاربران تاجیک در شبکههای اجتماعی روانهاش میشود. فروتن در یادداشت خود نوشته که این کاربران معمولا خود را «تاجیک، مجاهد، فارسیوان یا خراسانی» معرفی میکنند و در پروفایلهایشان عکس احمدشاه مسعود یا استاد ربانی را دارند.
او افزوده: «بیشترین فحشها و هتاکیها را در پیامخانهٔ شخصی و زیر پستهایم از بخشی از جوانان تاجیک میگیرم؛ کسانی که خود را علمدار جهاد و زبان فارسی میدانند، ضد طالباند و میگویند ما بهتر از آنهاییم.»
به گفته فروتن، این کاربران گاه دیدگاههایی درباره «تجزیه» مطرح میکنند و در عین حال، در کامنتها و پیامهای خصوصی از الفاظ رکیک و جنسیتزده استفاده میکنند و روزی «به وقتش»، بخشی از این پیامها را منتشر خواهد کرد.
فروتن با طرح پرسشی تند اما تاملبرانگیز نوشته: «چطور ممکن است کسی که خود را وارث فرهنگ کهن فارسی میداند، اینگونه با یک زن سخن بگوید؟ اگر این است غیرت خراسانی و فارسیوانی، پس جای خالی اخلاق را چه باید نامید؟ و فرق شما با طالبان در چیست؟»
او در ادامه هشدار داده که هیچکس حق ندارد در زیر پستهایش فحش بدهد و تاکید کرده: «کسی اینجا میماند که مثل آدم گپ بزند. اگر از پایینتنهتان میخواهید یاد کنید، بفرمایید بیرون، اینجا جایش نیست.»
این نوشته، در میان کاربران شبکههای اجتماعی واکنشهای گوناگونی برانگیخته است. شماری از مخاطبان، سخنان فروتن را بازتابی از تجربه گستردهتر خشونت کلامی علیه زنان در فضای مجازی افغانستان دانستهاند.
برخی دیگر، از او خواستهاند میان «بخشی از کاربران تاجیک» و کل جامعه تاجیک مرز قائل شود تا این انتقاد رنگ تباری نگیرد.
پدیده فحاشی و خشونت دیجیتال در سالهای اخیر در میان کاربران افغانستان در تبعید و داخل کشور، یکی از چالشهای عمده فضای عمومی مجازی شده است.
فعالان رسانهای میگویند این نوع حملات، نهتنها زنان، بل هر صدای منتقد یا مستقل را هدف میگیرد و گفتگوی مدنی را دشوارتر میسازد.
فرشته باختری
