رایگیری برای گزینش اعضای جدید پارلمان سوریه امروز (یکشنبه) برگزار میشود؛ رویدادی که ناظران آن را نخستین آزمون جدی برای نظام سیاسی تازهٔ این کشور پس از سقوط بشار اسد میدانند.
به گزارش خبرگزاری رویترز، اعضای کالجهای انتخاباتی از ساعت ۹ صبح به وقت محلی در مراکز تعیینشده گرد هم آمدهاند تا در یک روند غیر مستقیم، ترکیب دوسوم از ۲۱۰کرسی پارلمان را مشخص کنند. یکسوم دیگر از کرسیها را رییسجمهور کنونی، احمد شرع، بهصورت مستقیم تعیین خواهد کرد.
بر بنیاد گزارش خبرگزاری رسمی سوریه (سانا)، «انتظار میرود پارلمان جدید شامل ۲۱۰ عضو باشد که یکسوم آنها بهطور مستقیم از سوی رییسجمهور موقت منصوب میشوند و باقی اعضا از طریق نهادهای انتخاباتی برگزیده خواهند شد که این نهادها را کمیتههای فرعی، بر اساس توزیع جمعیتی هر ولایت انتخاب میکنند.»
کمیسیون ملی انتخابات این کشور اعلام کرده که از میان هزاران متقاضی، نامزدی ۱۵۷۰ تن تایید شده است. نامزدان در روزهای گذشته در مناظرهها و نشستهای عمومی، دیدگاهها و برنامههای سیاسی خود را در فضایی بازتر از گذشته با مردم در میان گذاشتند؛ اتفاقی که تا چند سال پیش در فضای بسته و امنیتی سوریه غیر قابل تصور بود.
افغانستان در انحصار مطلق
تجربهٔ کنونی سوریه، هرچند در آغاز راه، دستکم نشانههایی از پذیرش «دیگری» را در خود دارد؛ اما در افغانستان، حاکمیت طا.لبان کشور را به واحدی تکصدا و بیمردم بدل کرده است. حذف زنان و ارزشهای حقوق بشر از عرصهٔ عمومی، بستن درهای آموزش، حذف اقوام و جریانهای متفاوت از ساختار حکومت و خاموشکردن کوچکترین صدای انتقاد، افغانستان را از مفهوم جامعهٔ سیاسی تهی ساخته است.
در حالیکه سوریه پس از سالها جنگ داخلی میکوشد شکل تازهای از نمایندگی سیاسی را بیازماید، طا.لبان همچنان در حصار ایدیولوژیکی ماندهاند که هرگونه مشارکت را «تهدید» میپندارد. در دمشق، حالا سخن از پارلمان و رای و گفتگوست؛ اما در کابل، حتا واژهٔ «رای» از زبان حکومت حذف شده است.
احمد شرع، رییسجمهور سوریه، در گفتگویی با شبکهٔ بیبیسی گفته بود: «تفاوتهای زیادی میان سوریه و طا.لبان وجود دارد. ما نمیخواهیم نسخهای از افغانستان باشیم. سوریه حق آموزش و کار برای زنان را پاس خواهد داشت.» در همین حال، وزیر خارجه سوریه، اسعد حسن شیبانی نیز در مصاحبهای با شبکه CNN تاکید کرده بود که «مدل حکمرانی دمشق با طا.لبان قابل مقایسه نیست؛ ما حکومت خود را بر پایهٔ تاریخ تمدنی و تنوع فرهنگی سوریه بنا میکنیم.»
چنین موضعگیریهایی اگرچه ممکن است در سطح گفتار باقی بمانند، نشانهای از تمایل حاکمان جدید دمشق به فاصلهگیری از الگوی انحصاری قدرت است؛ الگویی که در بسیاری از کشورهای بحرانزدهٔ منطقه، از جمله افغانستان، به شکل فاجعهباری بازتولید شده است.
شاید تفاوت میان دو کشور در یک جملهٔ احمد شرع خلاصه شود: «ما نمیخواهیم نسخهای از افغانستان باشیم.» اما واقعیت تلخ این است که افغانستان امروز، دقیقا همان نسخهای است که هیچ کشوری در جهان نمیخواهد شبیه آن باشد.
