مهران پوپل: «واژهٔ افغان را نباید بر دیگران تحمیل کرد»
این شاعر جوان از کسانی که میگویند «هر که افغان نیست برود کشور خودش» انتقاد کرده و هشدار میدهد که چنین نگرشی، چهرهٔ فرهنگی افغانستان را تهی خواهد کرد
در بحبوحهٔ بحثهای فشرده دربارهٔ هویت ملی در شبکههای اجتماعی، مهران پوپل، شاعر جوان اهل افغانستان با نشر متنی تاملبرانگیز بر ضرورت پرهیز از تحمیل واژهٔ «افغان» بر همهٔ شهروندان تاکید کرده است.
او میگوید سالها پیش خود نیز به این باور رسیده بود که اگر کسی «افغان بودن» را نمیپذیرد باید به کشور همقوم خود برود؛ اما با افزایش آگاهی و کنار گذاشتن تعصب دریافته که این دیدگاه نادرست است.
پوپل توضیح میدهد که همانگونه که او «مهران پوپلزی» از قوم پشتون/افغان است و خود را تاجیک، هزاره یا اوزبیک نمیداند، دیگران نیز حق دارند بگویند «افغان/پشتون نیستند.»
او برای شرح این موضع از مثالی روشن استفاده میکند: «تصور کنید هموطنان ایماق ما روزی ادارهٔ کشور را بهدست بگیرند و با زور و تزویر نام کشور را “ایماقستان” بگذارند و بگویند: هر کس در این کشور زندگی میکند، ایماق است. در آن صورت ما ایماق میشویم؟ نمیشویم و این نام و نسب تحمیلی را نمیپذیریم. حق ما هم هست که نپذیریم.»
به باور او، وضعیت امروز بحث «افغان و افغانستان» نیز دقیقا چنین است و اقوام حق دارند با هویت تحمیلی مخالفت کنند.
این شاعر جوان در ادامه از کسانی که میگویند «هر که افغان نیست برود کشور خودش» انتقاد کرده و هشدار میدهد که چنین نگرشی، چهرهٔ فرهنگی افغانستان را تهی خواهد کرد.
او یادآور میشود که اگر تاجیکها، ترکمنها و دیگر اقوام از این سرزمین حذف شوند، میراث مشترک ادبی و عرفانی نیز فرو خواهد ریخت: «در آن صورت نه مولانایی میماند، نه عبدالرحمن جامی، نه رابعه بلخی، نه خواجه عبدالله انصاری و نه گوهرشاد بیگم. نهایتا ما میمانیم و رحمن بابا.»
پوپل با لحنی طنزآمیز میگوید: «گپ بین خود ما باشد، اگر آن مردم بروند، امام ابوحنیفه را هم با خود میبرند و ما مردم بیمذهب میمانیم.»
او در پایان با اشاره به بیت مشهور «من آنچه شرط بلاغ است با تو میگویم / تو خواه از سخنم پند گیر و خواه ملال»، تاکید میکند که سخناش از سر خیرخواهی است و تنها میخواهد یادآوری کند که احترام به تنوع هویتی، شرط آرامش اجتماعی و زیست مشترک است.
منیژه کابلی
