راه مدنیت: افشار دارالامان از مناطق شیعهنشین در جنوب غرب کابل است؛ منطقهای که قزلباشها، افشارها و بیاتها در کنار سایر اقوام بهگونهٔ تاریخی در آن زیستهاند. قزلباشها از باشندگان بومی این ساحه بهشمار میروند و قلعهها، خانهها و مکانهای تاریخی متعددی در این منطقه مربوط به قزلباشها وجود دارد. افشار دارالامان از قدیمیترین مناطق شیعهنشین کابل است و قبرستان این محل نه دههها، بل نسلها بهعنوان محل دفن اموات مردم محل مورد استفاده بوده است.
آغاز منازعه و مداخلهٔ طالبان هنگام دفن جنازه
بهگفتهٔ منابع محلی، در ۲۲ قوس سال جاری همزمان با دفن جنازهٔ یکی از باشندگان محل در گورستان افشار دارالامان، مسوولان وزارت عدلیهٔ طالبان به محل آمده و ادعا کردند که این زمین «امارتی» است. آنان از خانوادهٔ متوفا و باشندگان محل خواستند که جسد دفنشده را دوباره از قبر بیرون کنند؛ اقدامی که باعث برانگیختهشدن احساسات مردم شد.
در واکنش به این اقدام، باشندگان محل دست به اعتراض و راهپیمایی زدند. بر اساس اطلاعات منابع، نیروهای طالبان دستکم ۴۵تن از باشندگان افشار دارالامان که بیشتر آنان از قوم قزلباش و پیرو مذهب تشیع هستند را بازداشت کردند. این بازداشتها در حالی صورت گرفت که معترضان خواستار احترام به حق تاریخی خود برای استفاده از این گورستان بودند.
خانوادههای افراد بازداشتشده میگویند که با گذشت چندین روز از این رویداد، هنوز هیچ اطلاعی از سرنوشت، وضعیت صحی و محل نگهداری عزیزانشان در دست ندارند. این بیخبری نگرانیهای جدی در میان مردم محل ایجاد کرده است.
گورستان؛ حق اساسی مردم
داشتن گورستان یا قبرستان از ابتداییترین حقوق شهروندی هر جامعه است. باشندگان افشار دارالامان تاکید میکنند که این گورستان ملک تاریخی مردم محل است و آنان نهتنها حق استفاده از آن را دارند، بل خواستار توسعهٔ گورستان برای پاسخگویی به نیازهای آینده نیز هستند.
یکی از بزرگان محل میگوید که برخورد طالبان و اعلام «امارتی» و «غصبی»بودن زمین،تبعیضآمیز و مبتنی بر تعصب مذهبی است؛ چون پیروان اهل تسنن نیز در همین منطقه قبرستان دارند و تاکنون با چنین ممانعت و محدودیتی مواجه نشدهاند. به گفته آنان، اگر این زمین امارتی است، باید این ادعا دربارهٔ همهٔ گورستانها بهگونهٔ یکسان اعمال شود، نه فقط دربارهٔ گورستان شیعیان.
باشندگان محل میافزایند که آنان از نفوذ و حمایت چهرههای سیاسی و قومی نزدیک به امارت برخوردار نیستند تا بتوانند از حقوقشان دفاع کنند. بهگفتهٔ آنان، بیشتر طرفهای این منازعه از اقوام قزلباش، افشار و بیات هستند که در ساختار قدرت کنونی جایگاه و نفوذ موثری ندارند.
با این حال، منابع محلی مربوط تاکید میکنند که شورای شیعیان افغانستان باید به این موضوع رسیدگی کرده و از راه گفتگو و مذاکره با وزارت عدلیهٔ طالبان، برای حل این منازعه اقدام کند.
بهگفتهٔ آنان، وزارت عدلیه نهتنها مرجع اصلی در ادعاهای مربوط به زمینهای «غصبی» است، بل در این قضیه بهطور ویژه ذینفع محسوب میشود؛ زیرا گورستان مورد منازعه در جوار یا نزدیکی ساختمان این وزارت قرار دارد و توجه مستقیم وزیر عدلیه را به خود جلب کرده است.
اتهام آزار مذهبی و تلاش برای غصب املاک
باشندگان افشار دارالامان میگویند که افراد مسلح وابسته به وزیر عدلیه در سالهای پیدرپی، بهویژه در ایام محرم و عاشورا در این منطقه ایجاد مزاحمت کرده به تکیهخانهها و مساجد وارد شده و رفتارهای توهینآمیز داشتهاند. آنان وزیر عدلیه را فردی متعصب و افراطی میدانند که بهدلیل انگیزههای مذهبی، همواره برای مردم این منطقه مشکل ایجاد کرده است.
از سوی دیگر، منابع محلی ادعا میکنند که وزیر عدلیه در تلاش غصب خانهها و املاک باشندگان این منطقه است و نمونههایی از اینگونه اقدامات را در ساحهٔ سناتوریم نیز ذکر میکنند.
