انتخاب خانم بارکزی در این اواخر بهعنوان معاون «کنگره جهانی آزادی» موجی از واکنشها را میان افغانها برانگیخت. برخی آن را نشانه حضور و توانمندی زنان افغانستان در عرصههای جهانی دانستند و شماری دیگر آن را اقدامی نمادین و فاقد تاثیر واقعی توصیف کردند. راه مدنیت در گفتگویی کوتاه با خانم بارکزی نظر او را درباره این دیدگاهها و برنامههای آیندهاش جویا شده است.
وی با تاکید بر اینکه نگاه منتقدانه بهچنین انتخابهایی همواره وجود دارد، گفت: «من فکر میکنم در جامعه ما، ما همیشه به مغالطه میگیریم. البته جای شک نیست که همیشه نحوه انتقاد را دوست داریم، اما برای من انتخابشدن در یک کنگره بینالمللی، تنها یک دستاورد شخصی نیست؛ بل پیامی است برای افغانستان و بهویژه زنان افغانستان؛ زنانی که امروز دروازههای مکتب بر رویشان بسته است، اما در پلتفرمهای جهانی میتوانند توانمندی خود را به اثبات برسانند.»
او افزود که برخی ممکن است این جایگاه را سمبولیک بدانند، اما چنین قضاوتی به درک ناکافی از ماهیت کنگره جهانی آزادی بازمیگردد: «دوستانی که چنین میگویند شاید ندانند که این کنگره چه ظرفیت و جایگاهی دارد. برای من حضور در این ساختار فرصتی است تا صدای زنان و شهروندان افغانستان را در سطحی بلندتر مطرح کنیم.»
وی در پاسخ به اینکه در مقام معاون کنگره جهانی آزادی چه برنامهای برای پیوند دادن نهادهای بینالمللی با فعالان داخل افغانستان دارد، افزود: «من فکر میکنم وقتی خود سازمان ملل متحد بهحیث یک نهاد مسوول در قضایای بینالمللی نتوانسته معضل افغانستان را حل کند، وعده حل آن از سوی ما شاید بسیار بزرگ باشد، اما ما به دادخواهی خود و به معرفی حاکمیت جابر در افغانستان ادامه میدهیم و تا جاییکه بتوانیم از سفیدنماییها و دروغفکنیها جلوگیری خواهیم کرد.»
بارکزی تصریح کرد که همکاری با دولتها، سازمانها و افراد مستقل بخشی از این تلاش است: «ما از تمام نهادها و افرادی که با ما همفکر و همکار هستند، حمایت میخواهیم. هر افغان در هر جایگاهی که قرار دارد باید برای ارزشهایی چون عدالت، برابری و حقوق شهروندی مبارزه کند.»
او در پايان با اظهار امیدواری برای رسیدن روزی که همه بتوانند از رای خود آزادانه استفاده نمایند خاطرنشان ساخت: «به امید روزی هستم که بتوانم از رای خود استفاده کنم، دموکراسی را تجربه کنم، آزادی را ببینم و مردم افغانستان را از قید و بندهایی که امروز در آن به گروگان گرفته شدهاند، رها ببینم.»
بایست گفت که سخنان بارکزی میتواند بازتابی از دو محور اصلی باشد؛ نخست، تلاش برای حفظ صدای زنان و شهروندان افغانستان در سطح جهانی و دوم تاکید بر استمرار دادخواهی در برابر حاکمیت کنونی. او میپذیرد که نهادهای بینالمللی محدودیتهای خود را دارند، اما باور دارد که سکوت، بدیل شرافتمندانهای برای مبارزه نیست.
کنگره جهانی آزادی چیست؟
کنگره جهانی آزادی نهادی بینالمللی است که بر ترویج ارزشهای دموکراسی، حقوق بشر و آزادیهای مدنی تمرکز دارد. اعضای آن از کشورهای مختلف انتخاب میشوند و در ساختارهای مشورتی و تصمیمگیری جهانی مشارکت میکنند. با این حال، انتخاب یک زن افغان در سطح معاونت این نهاد میتواند فرصتی برای بازتاب صدای مردم افغانستان در محافل جهانی باشد؛ هرچند منتقدان میگویند که بدون پشتوانه میدانی و تاثیرگذاری عملی، چنین سمتهایی بیشتر جنبه نمادین دارند.
منیژه کابلی
