رضا محمدی، شاعر شناختهشدهٔ افغانستان، امروز ۱۵سنبله/ ۶سپتامبر در یادداشتی تازه در صفحهٔ فیسبوک خود، دیدگاههای تندی نسبت به طا-لبان و فرهنگ سیاسی حاکم در کشور بیان کرده است. به تاکید او، مشکل اصلی جامعه با طا-لبان نه از قومیت و نژاد؛ بل از «اخلاق و فرهنگ» آنان سرچشمه میگیرد.
محمدی در این یادداشت افزوده: «اینطور نیست که اگر طا-لبان فارسیزبان میبودند، خوب میبودند. آنان از قومیت استفادهٔ ابزاری میکنند، همانگونه که هر گروه مافیایی دیگر از هر قومیتی میتواند چنین کند.»
به باور او، سلطهجویی، تاریکاندیشی و دشمنی با زنان از مهمترین ویژگیهای طا-لبان است. او طا-لبان را به شخصیت رمان آرزوهای بزرگ چارلز دیکنز تشبیه کرده که «از نور و روشنی میترسند.»
این شاعر سرشناس همچنین با انتقاد از شماری از پشتوزبانان؛ چه در میان توده و چه میان نخبگانشان که بهدلایل همذاتپنداری از سلطهٔ طا-لبان خوشحالاند، این امر را طبیعی دانسته و آن را به تلاش انسانهای محروم برای پیوند انتزاعی با قدرت تشبیه کرده: «مثل میلیونها مفلوک هندی که از همذاتپنداری با قهرمانان فیلمهای بالیوود برای خود مرهم مییابند.»
سید رضا محمدی در ادامه، ریشه قدرتیابی طا-لبان را نه در انتخاب مردم؛ بل در «معاملههای پشت پرده قدرتهای غربی» دانسته و افزوده: «این گروه مافیایی را مردم پشتو زبان نیاوردند، قدرتهای غربی آوردند. اگر قرار است از کسی متنفر باشید، آنها هستند.»
او همچنین از واکنشهای شماری از کاربران شبکههای اجتماعی به وقوع زلزلهٔ اخیر در افغانستان انتقاد نموده؛ کاربرانی که از مرگ زنان، کودکان و غیرنظامیان بیگناه ابراز خوشحالی کرده بودند. محمدی این رویکرد را خلاف فرهنگ کهن و آداب انسانی عنوان کرده و با لحنی تند نوشته: «کدام حیوان از مرگ کودکی در زیر آوار میتواند خشنود شود؟» او تنها سیاستمدارانی مانند «نتانیاهو» را بهعنوان نمونهای از چنین بیرحمیها مثال زده است.
محمدی در پایان نوشتهٔ خود تصریح کرده که «بلای سخت و روزگار دشوار، آزمون آدمیت است، ورنه در زمانه نشاط همه خوباند» و برای تاکید بیشتر به بیتی از رودکی استناد کرده: اندر بلای سخت پدید آید/ فضل و بزرگمردی و سالاری.
شریف سالارزی
