راه مدنیت: بر بنیاد گزارش رسانهٔ آلمانی تاگسشاو، طالبان پس از تصرف قونسلگری افغانستان در بن، به اطلاعات محرمانهٔ هزاران افغان در اروپا دست یافتهاند و حکومت آلمان با وجود هشدارها، مانع آن نشد.
با ورود طالبان به ساختمان قونسلگری افغانستان در شهر بن آلمان، نگرانیها از دسترسی این گروه به حجم بزرگی از دادههای شخصی افغانها بالا گرفته است. بر اساس اطلاعاتی که شبکهٔ تاگسشاو منتشر کرده، حکومت آلمان با وجود هشدارهای مکرر فعالان حقوق بشر و دیپلماتهای افغان، در برابر این خطر سکوت اختیار کرده است.
آخرین سنگر دیپلماتیک سقوط کرد
پتونی تیچمن، داکتر و فعال حقوق بشر افغانالاصل در آلمان، از ماهها پیش هشدار داده بود که طالبان در حال تصرف کامل نمایندگیهای افغانستان در خاک آلماناند. او در گفتگو با تاگسشاو گفته است: «ما بارها نامه نوشتیم، طومار جمع کردیم و در برابر وزارت خارجه تظاهرات کردیم، اما هیچ نتیجهای نداد. حکومت آلمان هشدارها را نادیده گرفت.»
در حالی که سفارت افغانستان در برلین و قونسلگری مونیخ از مدتی پیش زیر نفوذ افرادی قرار گرفتهاند که با طالبان همکاری دارند، قونسلگری بن تا اوایل ماه اکتوبر آخرین پایگاه دیپلماتهای وفادار به جمهوری پیشین بود.
اما در سوم اکتوبر، دیپلمات طالبان به نام سید مصطفی ه. همراه با چند نفر دیگر به کمک کلید وارد ساختمان قونسلگری در محلهٔ اوکسدورف بن شد. در آن زمان، قونسل پیشین حامد ننگیالی کبیری و ۲۲ کارمندش ساختمان را ترک کرده بودند. کبیری پیشتر در ویدیویی اعلام کرده بود که در اعتراض به پذیرش دو دیپلمات طالبان از سوی حکومت آلمان، از سمتش کنار میرود.
از کار کنسولی تا کنترول کامل
وزارت خارجه آلمان تایید کرده که دو نمایندهٔ طالبان برای انجام امور کنسولی، از جمله تسهیل بازگشت مجرمان افغان، اجازهٔ ورود به آلمان یافتهاند.
اما به گزارش تاگسشاو، ماموریت واقعی سید مصطفی فراتر از خدمات کنسولی بوده است: او مامور بود قونسلگری بن را زیر فرمان طالبان درآورد.
این ساختمان چندطبقهٔ ساده در جنوب بن، از نظر فنی مرکز اطلاعاتی حساسی به شمار میرفت. بر روی سرورهای قونسلگری، دادههای دیجیتالی مربوط به بسیاری از سفارتخانهها و قونسلگریهای افغانستان در اروپا، کانادا و استرالیا ذخیره شده بود؛ نمایندگیهایی که هنوز با طالبان همکاری نمیکنند.
دادههایی که جان انسانها را تهدید میکند
این سرورها شامل میلیونها سند شخصی افغانهاست: پاسپورتها، گواهی تولد و ازدواج، مکاتبات اداری و اسناد هویتی پناهجویان. بسیاری از این افراد از ترس طالبان کشور را ترک کردهاند و باور داشتند دادههایشان در این نمایندگیها محفوظ است.
اگر طالبان به این اطلاعات دست یافته باشند یا بهزودی دست یابند، نهتنها منتقدان در تبعید، بل خانوادههای آنها در داخل افغانستان در معرض خطر جدی قرار خواهند گرفت.
سازمان استخبارات طالبان (GDI) بارها برای فشار بر منتقدان مقیم خارج، بستگان آنها را در داخل افغانستان بازداشت یا تهدید کرده است. اکنون با داشتن دادههای دقیق، این کار برای طالبان سادهتر از همیشه خواهد بود.
هشدارهایی که نادیده گرفته شد
بر بنیاد اسناد محرمانهای که در اختیار تاگسشاو قرار گرفته، در ماه فبروری ۲۰۲۵ بیش از دوازده نمایندگی دیپلماتیک افغانستان با ارسال نامهای رسمی به وزارت خارجه آلمان هشدار داده بودند که واگذاری قونسلگری بن به طالبان میتواند به فاجعهٔ اطلاعاتی منجر شود.
در این نامه آمده بود که سرورهای قونسلگری شامل «میلیونها مکاتبه و پروندهٔ شخصی شهروندان افغان در اتحادیهٔ اروپا و دیگر کشورها» است.
در ماه جولای همان سال، دیپلماتها بار دیگر با نامهٔ تازهای بر خطرها تاکید کردند، اما این هشدارها ظاهرا بینتیجه ماند. وزارت خارجه آلمان در پاسخ به خبرنگاران تنها گفت که «درخواستهای جامعهٔ مدنی را به دقت بررسی کرده است»؛ بیآنکه اقدامی عملی انجام دهد.
در مقابل، همین وزارت از تمدید کارت دیپلماتیک قونسل پیشین؛ حامد کبیری، خودداری کرد. بدون اعتبار رسمی، کبیری ناچار شد پُست خود را ترک کند و عملا راه برای ورود طالبان باز شد.
تناقض در گفتار و عمل
وزارت خارجه آلمان میگوید طالبان را به رسمیت نمیشناسد، اما استدلال میکند که چون وزارت خارجهٔ طالبان در کابل رسما کبیری را برکنار کرده، این تصمیم از نظر حقوقی «الزامآور» است.
این موضعگیری به باور بسیاری از فعالان، در تضاد با موضع رسمی «عدم شناسایی طالبان» است.
پتونی تیچمن میگوید: «حکومت آلمان عملا کار طالبان را انجام داد. حالا نهتنها ساختمان قونسلگری، بل گنجینهای از اطلاعات میلیونها افغان در دست طالبان است.»
چهرهٔ تازهٔ قونسلگری، در خدمت طالبان
چندی پس از تصرف ساختمان، طالبان تغییرات آشکاری در ظاهر قونسلگری ایجاد کردند. صفحهٔ رسمی وبسایت آن بازسازی شده و هیچ نشانی از «جمهوری اسلامی افغانستان» در آن باقی نمانده است. طراحی و نشانهای تازه بهطور کامل از وبسایت وزارت خارجهٔ طالبان در کابل تقلید شده است.
در پاسخ به پرسش خبرنگاران، وزارت خارجه آلمان تنها گفته است که از نمایندگیهای افغانستان انتظار دارد «همچنان از عنوان و نشان جمهوری اسلامی افغانستان استفاده کنند»؛ پاسخی که به باور ناظران، بیشتر جنبهٔ نمادین دارد تا عملی.
پایان یک مرحله، آغاز نگرانی تازه
با تسلط طالبان بر قونسلگری بن، نهتنها یک نهاد دیپلماتیک از کنترول جمهوری پیشین خارج شد، بل یک شبکهٔ وسیع اطلاعاتی نیز در اختیار طالبان قرار گرفت.
اکنون پرسش این است که آیا این دادهها برای شناسایی و تهدید مخالفان در اروپا استفاده خواهد شد و چرا حکومت آلمان در برابر چنین خطری سکوت اختیار کرد؟
فرشته باختری
