محمد حنیف اتمر؛ وزیر امور خارجه پیشین افغانستان در تازهترین موضعگیری خود نسبت به تحولات کشور، صراحتا مخالفت خود را با هرگونه حرکت مسلحانه و جنگ جدید در افغانستان اعلام کرده است.
وی هشدار داده که تکرار چرخه خشونت تنها به تعمیق بحران و افزایش مصیبتهای مردم منجر خواهد شد.
اتمر در گفتگو با رادیو آزادی با تشریح دیدگاههای خود درباره بنبست سیاسی موجود، اظهار داشته که جبههگیریهای نظامی راه حل چالشهای پیچیده افغانستان نیست.
وی در این مصاحبه تاکید کرده که تجربههای تلخ دهههای گذشته نشان داده که جنگ نه تنها مشکلی را حل نمیکند؛ بل به ویرانی زیرساختها و گسست اجتماعی بیشتر میانجامد.
نقد عملکرد اپوزیسیون و ضرورت انسجام
وزیر خارجه پیشین در بخشی از سخنان خود به وضعیت جریانهای مخالف طا_لبان (اپوزیسیون) نیز پرداخته است.
وی با اشاره به پراکندگی و اختلافهای درونی میان این گروهها، خاطرنشان کرده که نبود یک استراتژی واحد و منسجم، مانع بزرگی در مسیر تاثیرگذاری سیاسی آنهاست.
از نظر اتمر، ایتلافهای کنونی بیش از آنکه بر برنامههای ملی متمرکز باشند، درگیر رقابتهای داخلی و تضاد منافع هستند.
دیپلماسی؛ تنها مسیر پیش رو
اتمر معتقد است که راه عبور از وضعیت فعلی نه از لوله تفنگ؛ بل از مسیر گفتگوهای صادقانه و فشار سیاسی هدفمند میگذرد.
او محورهای اصلی پیشنهادی خود را بر سه پایه استوار میداند: نخست تفاهم ملی؛ ایجاد بستری برای گفتگو میان تمام جناحهای افغان از جمله طا_لبان. دوم، حکومت فراگیر؛ گذار به ساختاری که در آن حقوق تمامی اقوام و اقلیتها تضمین شود. و سوم حقوق بنیادین؛ تاکید غیرقابل معامله بر حق آموزش و کار برای زنان و دختران.
تنشهای منطقهای و سایه لرزان امنیت
در این گفتگو موضوع روابط تیره میان افغانستان و پاکستان نیز مورد بحث قرار گرفته است. حنیف اتمر با ابراز نگرانی از درگیریهای مرزی و تنشهای دیپلماتیک اخیر هشدار داده که بیثباتی در روابط این دو کشور میتواند کل منطقه را با خطر ناامنی و رشد افراطگرایی مواجه کند.
به نظر میرسد موضعگیری اخیر اتمر، تلاشی برای تقویت جریان “میانهرو” در میان سیاستمداران تبعیدی باشد؛ جریانی که با وجود انتقادهای تند به سیاستهای فعلی کابل، همچنان بر “تغییر از درون” و “صبر استراتژیک” به جای تقابل نظامی تاکید میورزد.
اکنون پرسش اصلی این است که آیا جامعه جهانی و نیروهای داخلی، ظرفیتی برای این مدل از گفتگو فراهم خواهند کرد یا خیر؟
منیژه کابلی
