
اعتراض جمعی از اهل فرهنگ افغانستان به نامگذاری «BBC Dari»
جمعی از شاعران، نویسندگان، هنرمندان، فرهنگیان، روزنامهنگاران و استادان دانشگاههای افغانستان با صدور بیانیهای رسمی، نسبت به نامگذاری بخش افغانستان بیبیسی با عنوان «BBC Dari» اعتراض کرده و آن را اقدامی نگرانکننده در حوزهٔ هویت و زبان دانستهاند.
امضاکنندگان این بیانیه تأکید کردهاند که زبان فارسی که در افغانستان با عنوان «فارسی» یا «فارسی دری» شناخته میشود، یک زبان واحد تاریخی، فرهنگی و تمدنی است که در افغانستان، ایران و دیگر حوزههای فارسیزبان، ریشهها و ساختاری مشترک دارد.
به باور آنان، استفادهٔ انحصاری از عنوان «دری» و تفکیک آن از «فارسی» نه بر مبنای اصول زبانشناسی است و نه بازتابدهندهٔ واقعیت تاریخی و فرهنگی افغانستان.
در این بیانیه آمده که برجستهسازی عنوان «دری» بهعنوان نام مستقل، نتیجهٔ سیاستهای قومی و تبعیضآمیز چند دههٔ اخیر در افغانستان است؛ سیاستهایی که به گفتهٔ نویسندگان بیانیه، در دورهٔ حاکمیت طالبان با شدت بیشتری دنبال میشود. از همین رو، آنان هشدار دادهاند که انتخاب عنوان «BBC Dari» چه آگاهانه و چه ناآگاهانه، میتواند بهمثابهٔ همسویی یک رسانهٔ معتبر جهانی با سیاستهای حذف هویتی و زبانی طالبان تلقی شود.
امضاکنندگان این موضعگیری، این نامگذاری را برای میلیونها فارسیزبان افغانستان «دردناک و نگرانکننده» خوانده و آن را در تضاد با اصول بیطرفی، عدم تبعیض و استندردهای حرفهای بیبیسی دانستهاند. آنان همچنین به منشور سردبیری بیبیسی و اسناد معتبر حقوق بینالملل اشاره کرده و گفتهاند که این نهاد رسانهای موظف است از ورود به مناقشات هویتی و قومی پرهیز کرده و بیطرفی زبانشناختی را رعایت کند.
در بخش مطالبات، نویسندگان بیانیه خواستار بازنگری فوری در عنوان «BBC Dari» و جایگزینی آن با نامی «بیطرف، جامع و علمی» مانند «BBC فارسی دری» شدهاند.
بهرهگیری از نظر کارشناسان مستقل زبانشناسی و مردمشناسی، رعایت حساسیتهای هویتی و فرهنگی فارسیزبانان افغانستان و اعلام فاصلهٔ روشن و عملی از سیاستهای قومی و زبانی طالبان، از دیگر خواستههای مطرحشده در این بیانیه است.
امضاکنندگان تأکید کردهاند که این موضعگیری نه از سر تقابل با بیبیسی؛ بل در دفاع از حقوق زبانی، هویتی و فرهنگی میلیونها شهروند افغانستان و در راستای حفظ اعتبار حرفهای این رسانهٔ جهانی صورت گرفته است. آنان همچنین اعلام کردهاند که در صورت بیتوجهی به این خواستهها، حق پیگیری موضوع از مجاری قانونی و نهادهای ناظر بینالمللی را برای خود محفوظ میدانند.
بر اساس توضیح پایانی بیانیه، این نامه در دو نسخهٔ فارسی و انگلیسی به بخش شکایات بیبیسی ارسال شده است.




