بازداشت نویدالله فطرت و دو عضو زن خانوادهاش
نگرانیها دربارهٔ سرنوشت آموزگاری که از طالبان انتقاد کرد
گزارشها از افغانستان حاکی است که نویدالله فطرت؛ آموزگاری که از وضعیت مردم افغانستان و محدودشدن فرصتهای زندگی پس از بازگشت طالبان به قدرت صحبت کرده بود، همراه دو عضو زن خانوادهاش از سوی استخبارات این گروه بازداشت و زندانی شده است.
این بازداشت پس از انتشار یک پیام ویدیویی انتقادی از سوی فطرت صورت گرفته است؛ پیامی که در آن او بهصراحت دربارهٔ وضعیت سیاسی و اجتماعی افغانستان، تبعیض، قومگرایی و آنچه خود «استبداد» و «ظلم» طالبان میخواند، سخن گفته بود.
فطرت در این ویدیو به صراحت یاد کرده بود که برای اهداف قومی خود از پوشش دینی استفاده میکنند و از این گروه خواسته بود «نقاب دینی» خود را کنار بگذارد و دین را از سیاست جدا کند. او همچنین از وضعیت مردم افغانستان و محدودشدن فرصتهای زندگی پس از بازگشت طالبان به قدرت انتقاد کرده بود. این ویدیو پیش از بازداشت فطرت در شبکههای اجتماعی بهطور گسترده بازنشر شد و واکنشهای زیادی را به دنبال داشت.
بازداشت همزمان دو زن از خانوادهٔ فطرت
بر اساس معلومات رسیده و گزارشهایی که از سوی رسانههای محلی و فعالان حقوق بشر منتشر شده، دو عضو زن خانواده نویدالله فطرت نیز همزمان با او بازداشت شدهاند. هنوز اطلاعات دقیق و مستقلی دربارهٔ محل نگهداری این سه تن، اتهامهای مطرحشده علیه آنان و وضعیت جسمی و روحیشان در دسترس نیست.
بازداشت اعضای خانواده یک منتقد در کنار خود او، نگرانیهای جدی دربارهٔ استفاده از اعضای خانواده بهعنوان وسیلهٔ فشار و ارعاب ایجاد میکند. چنین اقدامی میتواند نقض جدی حقوق بنیادین افراد و اصل مسوولیت فردی در برابر اتهامهای کیفری باشد.
نگرانی دربارهٔ امنیت فطرت پیش از انتشار خبر بازداشت او نیز وجود داشت. او در پیام ویدیویی خود گفته بود: «شاید این آخرین ویدیوی من باشد، اما قبل از مرگ حقیقت را بیان خواهم کرد.» این اظهارات در همان زمان باعث شد شماری از کاربران و فعالان دربارهٔ احتمال برخورد امنیتی با او ابراز نگرانی کنند. اکنون با انتشار گزارش بازداشت او و دو عضو زن خانوادهاش، نگرانیها دربارهٔ وضعیت آنان افزایش یافته است.
درخواست فعالان حقوق بشر برای پیگیری وضعیت بازداشتشدگان
شماری از فعالان حقوق بشر و مدافعان آزادی بیان در واکنش به گزارش بازداشت نویدالله فطرت و دو عضو زن خانوادهاش، خواستار پیگیری فوری وضعیت آنان از سوی نهادهای حقوق بشری و سازمانهای بینالمللی شدهاند. این فعالان در پیامها و موضعگیریهای منتشرشده، از طالبان خواستهاند محل نگهداری هر سه بازداشتشده را رسما اعلام کند و دربارهٔ اتهامهای احتمالی علیه آنان توضیح روشن ارائه دهد. آنان همچنین خواستار دسترسی بازداشتشدگان به خانواده و وکیل و تضمین سلامت و امنیت آنان شده و بر ضرورت جلوگیری از هرگونه شکنجه، بدرفتاری و فشار روانی تاکید کردهاند.
برخی از فعالان حقوق بشر نیز خواستار آزادی فوری و بدون قیدوشرط نویدالله فطرت و دو عضو زن خانوادهاش شدهاند؛ بهویژه در صورتی که بازداشت آنان در ارتباط با بیان مسالمتآمیز دیدگاهها و انتقاد از وضعیت سیاسی و اجتماعی افغانستان صورت گرفته باشد.
در پیامهای منتشرشده، از سازمان ملل متحد، نهادهای حقوق بشری، عفو بینالملل و سایر سازمانهای مدافع آزادی بیان نیز خواسته شده که وضعیت فطرت و اعضای خانوادهاش را بهصورت فوری پیگیری کنند و نسبت به سرنوشت آنان بیاعتنا نباشند.
فعالان حقوق بشر در این موضعگیریها تاکید کردهاند که بیان مسالمتآمیز دیدگاه، انتقاد از حکومت و دادخواهی برای عدالت نباید موجب بازداشت و سرکوب افراد شود. بازداشت نویدالله فطرت و دو عضو زن خانوادهاش، بار دیگر نگرانیها دربارهٔ وضعیت آزادی بیان، مصونیت فردی و فضای فعالیتهای مدنی در افغانستان را بیشتر ساخته است.
