راه مدنیت: موفقیت یک دختر جوان اهل افغانستان در نظام آموزشی آلمان بار دیگر توجه رسانههای این کشور را به خود جلب کرده است. «سارا عثمانی»، پناهجوی افغان که چند سال پیش همراه خانواده خود کشورش را ترک کرد، توانسته است دوره دبیرستان/ لیسه آلمان (Abitur) را با کسب اوسط نمرات کمنظیر ۰.۸ به پایان برساند و همزمان به یکی از معتبرترین بورسیههای علمی آلمان دست یابد.
در کشوری که نظام آموزشی آن به سختگیری و رقابت علمی شهرت دارد، کسب چنین نمرهای، اتفاقی کمسابقه است. موفقیت سارا زمانی چشمگیرتر میشود که بدانیم او بخش مهمی از سالهای نوجوانی خود را نه در آرامش، بل در شرایط دشوار مهاجرت و پناهندگی سپری کرده است.
به گزارش روزنامهٔ WAZ، خانوادهٔ سارا پس از فرار از افغانستان مدتی در ترکیه از یکدیگر جدا شدند. او همراه برادر کوچکترش از مسیر ایتالیا وارد آلمان شد و پس از مدتی دوباره به مادر و دیگر اعضای خانواده در شهر دویسبورگ پیوست. آنان در آغاز در یک اقامتگاه پناهجویان، چهار نفری در یک اتاق کوچک زندگی میکردند؛ جایی که سارا حتا ناچار بود کارهای خانگی مکتباش را روی زمین انجام دهد.
اما این شرایط مانع ادامه راه او نشد. معلمانش میگویند از همان روزهای نخست، استعداد و انگیزه او کاملا مشهود بود. کاستا دروسوس؛ یکی از آموزگارانش گفته است: «در تمام سالهای تدریسم دانشآموزی با این اندازه هوش، پشتکار، استقلال و روحیه همکاری ندیده بودم.»
به نوشتهٔ WAZ، پس از انتشار گزارشی دربارهٔ وضعیت دشوار زندگی این خانواده، یک شرکت تعاونی مسکن در دویسبورگ، برای آنان خانهای فراهم کرد. این تغییر، فرصت مناسبی برای سارا ایجاد کرد تا با تمرکز بیشتری به درسهایش ادامه دهد.
او تنها به موفقیت در کلاس درس بسنده نکرد. سارا عضو شورای دانشآموزی مدرسه بود و به همصنفیهایی که در یادگیری مشکل داشتند کمک میکرد. همزمان به دلیل عملکرد درخشان خود، بورسیه برنامهٔ RuhrTalente را نیز دریافت کرد؛ برنامهای که از دانشآموزان مستعد با پیشینهٔ اجتماعی یا اقتصادی دشوار حمایت میکند.
اکنون، با پایان موفقیتآمیز دوره دبیرستان، سارا موفق شده است بورسیهٔ بنیاد ملی دانشجویان آلمان (Studienstiftung des deutschen Volkes) را نیز به دست آورد؛ نهادی که معتبرترین بنیاد بورسیه علمی آلمان محسوب میشود و هر سال تنها شمار محدودی از دانشجویان ممتاز را برای حمایت علمی و مالی انتخاب میکند.
او قصد دارد تحصیلات خود را در دانشگاهی در شهر مونیخ ادامه دهد. سارا میگوید میخواهد تجربهٔ زندگیاش این پیام را به دیگران منتقل کند که شرایط دشوار، لزوما آینده انسان را تعیین نمیکند و با تلاش و پشتکار میتوان به اهداف بزرگ دست یافت.
داستان سارا عثمانی تنها روایت موفقیت یک دانشآموز اهل افغانستان نیست؛ بل یادآور این واقعیت است که هزاران کودک و نوجوانی که در سالهای اخیر به دلیل جنگ، ناامنی و مهاجرت از آموزش باکیفیت محروم شدهاند، در صورت دسترسی به فرصتهای برابر میتوانند در بالاترین سطوح علمی بدرخشند. موفقیت او، افزون بر یک دستاورد فردی، بازتاب ظرفیتهای نسلی است که با وجود تجربه تلخ مهاجرت، همچنان امید و توانایی ساختن آیندهای بهتر را با خود حمل میکند.
منیژه کابلی
