گامی تاریخی در دیپلماسی ورزش؛ بورد کریکت انگلستان میزبان تیم زنان پناهندهٔ افغانستان میشود
پیام روشن: زنان افغانستان حذفشدنی نیستند
راه مدنیت: بورد کریکت انگلستان و ولز در یک اعلامیهٔ رسمی و جریانساز اعلام کرد که در جریان تابستان امسال میزبان «تیم کریکت زنان پناهندهٔ افغانستان» برای یک سفر ورزشی تاریخی و بیسابقه خواهد بود. آگاهان امور این رویداد را که از اول ماه سرطان (۲۲ جون) آغاز میشود، فراتر از یک رقابت ورزشی و بهعنوان نمادی از ایستادگی در برابر حذف سیستماتیک زنان از جامعه و ورزش توسط طالبان عنوان کردهاند.
از هجرت تا حضور در لوردز؛ احیای یک رویا
پس از برگشت طالبان به قدرت در ماه اسد سال ۱۴۰۰ (آگوست ۲۰۲۱)، زنان در افغانستان بهطور سیستماتیک از فعالیتهای ورزشی و حضور در عرصهٔ عمومی محروم شدند. در پی این بحران، بازیکنان زن که تحت قرارداد بورد کریکت افغانستان بودند، ناچار به ترک وطن خود شدند. اکثریت این ورزشکاران به استرالیا پناهنده شده و در سالهای گذشته تلاش کردند تا زندگی و رویاهای ورزشی خود را در دیار غربت دوباره بسازند.
اکنون با ابتکار عمل بورد کریکت انگلستان و همبستگی جامعهٔ جهانی این رشته، این بازیکنان بار دیگر تحت نام یک تیم واحد به میدان مسابقه بازمیگردند. برنامه این سفر شامل برنامههای تمرینی با استندردهای عالی و انجام مسابقات کوتاه بیستاوره است که بخش عمدهای از آن با همکاری باشگاه مشهور «ماریلبون» و بنیاد خیریه آن اجرا خواهد شد.
همچنین در اقدامی نمادین، اعضای این تیم بهعنوان مهمانان ویژه در مسابقهٔ نهایی جام جهانی بیستاوره زنان در سال ۲۰۲۶ در ورزشگاه تاریخی «لوردز» لندن حضور خواهند یافت تا پیوند خود را با بدنهٔ جهانی این ورزش تجدید کنند.
بازوهای اجرایی؛ نقش کلیدی نهادهای حامی حقوق ورزشکاران
به نوشته وبسایت رسمی این نهاد (ECB)، یکی از نکات برجستهٔ این رویداد، نقش کلیدی موسسهٔ مشاوره بینالمللی «اتس گیم آن» (بازی آغاز شده است) است. این نهاد که توسط مل جونز؛ بازیکن پیشین کریکت استرالیا و اِما استیپلس تاسیس شده، در کنار دکتر کاترین اوروی، نقش محوری در خروج امن و اسکان مجدد این بازیکنان در سال ۱۴۰۰ ایفا کرد. این سازمان اکنون با تمرکز بر برابری جنسیتی و حمایت از ورزشکاران زن بیجا شده، شریک اصلی بورد انگلستان در برنامهریزی این سفر است.
دیدگاه مقامات؛ همبستگی یا نیاز به اقدامات پایدار؟
کلر کانر؛ معاون بورد کریکت انگلستان و مدیر ارشد بخش زنان این نهاد، با ستایش از ایستادگی این بازیکنان گفته: «این ورزشکاران از زمان بیجا شدن از افغانستان در سال ۱۴۰۰، شجاعت و پایمردی فوقالعادهای در شرایط بسیار چالشبرانگیز نشان دادهاند. کریکت وظیفه دارد پایگاهی برای شمولگرایی و ایجاد فرصتها باشد و ما افتخار میکنیم که میزبان این سفر هستیم.»
در مقابل مل جونز؛ از بنیانگذاران موسسه حامی بازیکنان، ضمن ابراز خرسندی، بر ضرورت اقدامات فراتر از کارهای نمادین تاکید کرده: «این سفر یک گام بزرگ رو به پیش است، اما همزمان نشان میدهد که چقدر کار ناتمام باقی مانده است. این بازیکنان شایستهٔ به رسمیت شناختهشدن به عنوان بخشی رسمی از جامعه جهانی کریکت هستند. این لحظات مهم هستند، اما ما به برنامههای پایدار و اقدامات معنادار در سالهای آینده نیاز داریم.»
ورزش به مثابه تریبون مبارزه
گفتنی است که این اقدام بورد کریکت انگلستان، ابعادی فراتر از میدان بازی دارد. در شرایطی که نهادهای بینالمللی ورزشی گاهی به دلیل ملاحظات سیاسی در قبال محدودیتهای جنسیتی در افغانستان با احتیاط عمل میکنند، میزبانی بورد انگلستان یک موضعگیری آشکار حقوق بشری است. این برنامه نه تنها توانمندی و ارادهٔ زنان افغانستان را به رخ جهانیان میکشد؛ بل فشار دیپلماتیک بر نهادهای عالی مانند شورای بینالمللی کریکت را برای بازنگری در وضعیت بورد کریکت تحت کنترول طالبان افزایش خواهد داد. حضور این زنان در مسابقه نهایی جام جهانی در لندن بیتردید پیام روشنی را صادر میکند: «زنان افغانستان حذفشدنی نیستند.»
